Sfbow. Bebeklerde böbrek genişlemesi nedir?Bebeklerde böbrek genişlemesi idrarın toplandığı idrar toplayıcı sisteminin genişlemesi olarak tanımlanır. Ultrasonografide gelişen teknoloji ve gebelik sürecinde kolay ulaşılabilir olması, bebeklerde böbrek büyümesinin tespitini de kolay hale getirmiştir. Anne karnında bebeklerde böbrek genişlemesi gebelik sürecinde sık karşılaşılan bir 18-22. haftalar arasında yapılan ayrıntılı detaylı ultrason incelemesinde böbreklerin anatomik görümünün yanısıra böbrek idrar toplama kanallarının çapları dikkate alınan sınır değer 4 mm’dir. 4 mm’nin üzerindeki ölçümler, genişlemiş böbrek olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda buna hafif böbrek genişlemesi adı böbrek genişlemesi geçer mi?4 mm’nin üzerinde çıkan ölçümlerde böbrek genişlemesi tespit edilmesine rağmen ek olarak başka bir bulgu yoksa bu durumda çok endişe etmeye gerek yoktur. Doğum sonrası ultrason ile takip edilmeleri yeterli olacaktır. Bu vakalarda görülen böbrek genişlemesi genellikle doğum sonrası 1 yıl içerisinde kendiliğinden takiplerinde böbrek genişlemesi görülen bebeklerin doğum öncesi sık takiplerinin yapılması ve doğum gerçekleştikten sonra da bebek 5 günlük olunca ultrasonografi ile değerlendirilmeleri gerekir. Ultrason incelemesinde böbrek genişlemesinin tek veya çift taraflı olup olmadığı, genişlemenin derecesi, bu genişlemeye bağlı böbrekte bir hasar olup olmadığı hidronefroz vakalarında ek olarak herhangi bir bulgunun olmadığı kontrol ultrasonu, doğumdan yaklaşık 40-45 gün sonra, bebeklerde yapılan kalça ultrasonu incelemesi ile aynı zamanda yapılabilir. Hafif hidronefroz vakalarının çoğunda böbreklerinin bir yıl içerisinde kendiliğinden normale döndüğü Hidronefroz değerlendirirken dikkat edilen temel noktalar şunlardır;Böbreğin idrarı topladığı pelvisin ön arka çapı,Böbrek parankiminin kalınlığı,Böbrek idrar toplayıcı sistemde genişlemenin varlığı,İdrar torbasında ya da idrar yollarında patolojik bulgu olup olmadığı,İnceleme esnasında dikkat edilmesi gereken böbrek genişlemesi neden olur?Anne karnında bebeklerde böbrek genişlemesi, böbrekler ile mesaneye idrar taşıyan kanalın birleşimi olan üretero-pelvik bileşkede darlık UPJ böbrek büyümesinin en temel sebebini oluşturmaktadır. Gebelikte böbrek büyümesi genellikle tek taraflıdır. Böbrek büyümesi tek taraflı ise ve bebeğin rahim içerisindeki sıvısında azalma yoksa çok telaş etmemek böbrek genişlemesinin ikinci en sık nedeni vezikoüreteral reflü olarak tanımlanan idrar torbasından idrar kanalına reflü olması durumudur. Vezikoüreteral reflünün tanısı voiding sistoüretrografisi işeme sistoüretrografisi görüntüleme yöntemi ile konulur. Bu yöntem her hidronefroz hastasına uygulanan bir görüntüleme yöntemi değildir. Nedenleri;Radyasyon içermesi,Girişimsel işlem uygulanmasıBazı komplikasyonları olması,şeklinde böbrek genişlemesi tedavisi?Böbreklerde tespit edilen genişleme olduğu zaman bazı durumlarda anne karnında bir takım girişimler yapılabilir. Bunlar;Mesanede büyüme ve idrar kanallarında genişleme mevcut ise,Bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısı, rahim içi sıvıda azalma varsa, anne karnında bazı girişimler genellikle kadın doğum ve çocuk üroloji uzmanlarının birlikte çalışmaları ile tanısı almış bebeklerin birçoğu, hafif hidronefroz evre 1 vakalarıdır. Bu tanıyı alan anne adaylarının aslında endişelenmelerini gerektirecek bir durum söz konusu değildir. Evre 1’de genellikle bebek bir yaşına gelene kadar belirli aralıklarla ultrason yapılarak takip edilmektedir. Bu süreçte böbrek pelvis ön arka çapında bir genişleme veya böbreğin parankiminde herhangi bir inceleme yoksa herhangi bir işleme gerek yoktur, sadece takibi hidronefroz vakalarında ise; böbrek genişlemesi ileri derecede olduğundan, bebeklere belirli bir periyot boyunca antibiyotik tedavisi uygulanır. İhtiyaç duyulan bazı durumlarda ise, sintigrafi ve işeme sistoüretografisi ile üretero-pelvik bileşke varlığı bileşke varlığı tespit edilen ve böbrek hasarı tespit edilen durumlarda cerrahi işleme başvurulmaktadır. Vezikoüreteral reflü varlığında ilk bir yıl sadece takip Sorulan SorularBebeklerde böbrek genişlemesi down sendromu belirtisi olabilir mi?Bebeklerde böbrek genişlemesi down sendromu ile ilişkilendirebilmek için bebekte ek başka bulguların da saptanabilmesi hangi durumlarda çekilir?İdrar torbası dolu iken yapılan ultrason değerlendirmesinde;İdrar kanalının idrar torbasına açıldığı yerde genişleme görüldüğünde,İdrar torbasında patoloji tespitinde,Böbrek boyutunda küçülme gözlemlendiğinde,Parankim ekosunda artış olduğunda,voiding çekilmesi tanısı için başvurulan diğer görüntüleme yöntemi ise sintigrafidir. Hafif hidronefroz vakalarında sintigrafi genellikle yapılmaz. Radyasyon içerdiğinden dolayı her hidronefroz hastasına Sintigrafi uygulanmamaktadır. Orta dereceli hidronefrozda evre 2 büyüme söz konusu olmadıkça sintigrafi yapılması genellikle hidronefroz evre 3 hastalarında parankim kalınlığı azaldığından dolayı sintigrafi çekmek gerekmektedir. Sintigrafi UPJ darlık tanısı için değil, böbrek fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılmaktadır. Sintigrafi sonrasında böbreğin çalışma kapasitesine bağlı olarak hidronefrozun derecesi tespit genişlemesi dereceleri nelerdir?Hidronefrozu ultrasonda incelerken değerleri sayısal olarak belirlemek oldukça önemlidir. Hidronefroz derecelendirilmesi bebeklerde pelvis ön arka çap ölçümü ile yapılmaktadır. Ölçümü yapacak olan hekimin tecrübesi hidronefrozun derecesini ve tedavi sürecini belirlemede oldukça hidronefrozu değerlendirirken sadece pelvisin ön arka çap ölçümü dikkate alınmaz. Dikkate alınan diğer hususlar;Pelvisin yerleşim yeriPelvis çapının büyük olmasına rağmen ciddi hidronefrozun olmadığıPelvis çapının küçük olmasına rağmen hafif hidronefrozun olmadığı durumlar da dikkate yerleşim yeri yani böbrek içi veya böbrek dışı olup olmadığı da önemlidir. Böbrek dışı pelvis durumunda pelvisin çapı büyük olsa bile böbreğe yapabileceği basıncın etkisi düşük olacağından hidronefroz derecesi düşük olabilir. Bu durumun aksinde ise; böbrek içi pelvis durumunda pelvis çapı büyük olmasa bile yaratabileceği basınçtan dolayı böbrek parankimi zarar görebilmektedir. Bu nedenden dolayı hidronefroz derecesi büyük genişlemesi derecesi belirlemede hangi sınıflama kullanılır?Üriner sistem genişlemesi UTD hidronefrozun derecelendirilmesinde en çok kullanılan sınıflamadır. UTD Sınıflaması ile pelvis çapının ön arka ölçümünün yapılıp ultrason raporunda yer alması sağlanır. Hidronefroz derecelendirilmesini üç grupta inceleyebiliriz;Evre 1 hafif hidronefroz,Evre 2 orta derece hidronefrozEvre 3 ileri derece hidronefroz olarak derecelendirilmesinde diğer bir sınıflama bazı durumlarda kullanılan Önen sınıflamasıdır. Önen sınıflamasında pelvisin ön arka ölçümü öncesi evreleme sisteminde;Fetal hidronefroz 3 evreye ayrılır. Evre 1 hafif hidronefrozların birçoğu doğum sonrası 1 yıl içinde kendiliğinden gerilerken, evre-2 ve evre-3’te durum biraz daha farklı ve zor karnında yapılan ultrasonda 28. haftaya kadar pelvisin ön arka çapı 7 mm veya daha düşük, 28. haftadan sonra 10 mm veya daha düşük ise Evre-1 hafif hidronefroz olarak tanımlanır. Pelvis ön arka çap ölçüm değeri bahse konu haftalardaki değerlerin üzerinde ise evre 2 ve evre 3, sırasıyla orta ve ileri hidronefroz olarak sonrası evreleme sisteminde;Hafif, orta ve ileri derece sınıflandırmadan bahsedecek olursak;Hidronefroz cerrahi tedavisi?Cerrahi tedavi kararının ne zaman verileceği konusunda genel kabul görmüş bir prosedür bulunmamaktadır. Buna karşın, böbrek ağrısı, böbrekte taş ve böbrek iltihabı görülen çocuklara cerrahi tedavi genel yaklaşım olarak kabul bir bulgu gözlemlenmeyen bebek ve çocuklarda;Ultrason takiplerinde ciddi hidronefroz artışı tespit edilirse,Sintigrafi de %10’dan fazla böbrek fonksiyon kaybı olursa,Karşı normal böbrekte boyut artışı olursa,Cerrahi tedavi ameliyatı ile üreteropelvik bileşke darlığı olan bölüm kesip çıkartılır. Daha sonra uç kısmı genişletilen idrar kanalı ile pelvisin alt bölgesi arasında bağlantı yapılır. Bazı vakalarda ise geçici katater yerleştirilebilmektedir. Hasta için en uygun zaman tespitinden sonra yapılan cerrahi müdahale ile böbrek fonsiyonları normale hastalarının takibinde çok ince detayları da hesap edilir. Planlı bir takip ve tedavi sürecinde ana gaye, böbrekte fonksiyon kaybı olmadan tanı ve tedavi sürecini hidronefroz UTD Evre 1Hafif hidronefroz hastaların idrar toplayıcı sisteminde büyüme olmaz. Tüm hidronefroz hastalarının yarısından fazlasında hafif hidronefroz görülmektedir. Evre 1 hastalar hidronefroz genelinde %60-65 sıklıkta görülür ve yaklaşık 2 yıl boyunca belirli periyotlarda ultrason ile takip edilir. UTD evre 1’de antibiyotik kullanılmasına ve sintigrafi çekilmesine gerek yoktur. Hafif hidronefrozlu hastaların birçoğu takip ile kendiliğinden derece hidronefroz UTD Evre 2Orta derece hidronefrozlu hastalar, periferal ve santral kaliksiyel genişlemenin ikisinin de görüldüğü hasta grubudur. UTD Evre 2 hastaların idrar kanalı da geniş olabilir. Orta derece hidronefroz vakaları hidronefroz genelinin %25-30’unu oluşturur. Bu grupta yer alan hastalar belirli aralıklar ile üç yılda bir takipleri yapılır. Bu grup hastaların %5-10’unda cerrahi tedavi kararı derece hidronefroz UTD Evre 3İleri Derece Hidronefrozlu hastalarda;Periferal ve santral kaliksiyel genişleme,Böbrek parankim kalınlığında azalmaİdrar kesesi duvar kalınlaşması gibi durumların varlığı ciddi hidronefrozları Derece Hidronefrozlu hastalar, hidronefroz genelinde %10 sıklıkta görülür. Bu hastaların ayda bir ultrason ile takipleri yapılıp, bu hastalara sintigrafi ve antibiyotik önerilmektedir. Bu hastaların yaklaşık %50’sinde ileriki süreçlerde cerrahi tedavi böbrek genişlemesi tanısında MR görüntüleme kullanılır mı?MR görüntüleme gebelikte böbrek genişlemesi tanısında kullanılabilmektedir ancak MR görüntülemenin dezavantajlarından dolayı sınırlı vakalarda kullanılabilmektedir. MR görüntülemenin dezavantajları diyebileceğimiz hususlar;Ulaşılabilirliğinin zor olması,Maliyetinin yüksek olması,İşlem süresinin uzun olması,Çocuğa anestezi verilmesi,şeklinde hastalığı olan ileri yaş çocuklarda MR görüntüleme kullanılabilir. Fazladan bir atardamar aberran damar varlığı şüphesi olan bu çocuklarda MR görüntüleme tercih kanalının ortasında ya da idrar torbası ile birleşme yerindeki darlıktan şüphelenilen vakalarda ve bazen fonksiyonel değerlendirmede MR görüntüleme tercih derecelendirmesi için gerekli anatomik detay, ultrason raporunda yer almıyorsa ya da yapılan ultrasonlar birbirleri ile çelişiyorsa çocuk üroloğu MR görüntüleme bebeklerde böbrek büyümesi derecesini saptamada, tanı ve takipte çok iyi bir görüntüleme yöntemi olduğundan dolayı altın standart olarak kabul edilmektedir. Ultrasonografinin avantajları;Radyasyon içermemesi,Maliyetinin uygun olması,Çocuklarda girişimsel işlem ve anestezi gerekmemesi,Kolay ulaşılır ve hızla olması olarak olarak;Bebeklerde böbrek genişlemesi tanısı alan anne adaylarının, böbrek genişlemesi derecesine göre vakit kaybetmeden uygun tedavi sürecine başlanılması, ileriki süreçlerde böbrek kaybı ile sonuçlanabilen durumlara düşmemek için son derece önemlidir. Kadınların çoğu zaman endişelendikleri, aslında çok da gitmek istemedikleri jinekolojik muayene vajinal muayene, her kadının hiçbir rahatsızlığı olmasa dahi yılda bir kez kontrol amaçlı yaptırması gereken çok önemli bir işlemdir. Çünkü vajinal muayene sayesinde bazı hastalıkların erken dönemde tanısı konulabilir. Özellikle son dönemlerde kadınlar arasında yaygın olarak görülen rahim ağzı kanserini önlemek amaçlı smear testi de yine jinekolojik muayene sırasında yılda bir kez yapılabilir. Bunların dışında kadın hastalıkları ile ilgili veya gebelik ile ilgili şikayetleri olan kadınlara jinekolojik muayene, kadın hastalıkları ve doğum uzmanları jinekolog tarafından yapılır. Aslında daha önce hiç jinekolojik muayene olmamış kadınların bu muayeneden ilk seferinde çekinmeleri normalken, kadınlar muayeneye her gittiklerinde aynı endişeleri yaşıyorlar. Ancak en fazla 1-2 dakika gibi kısa süren jinekolojik muayene, kesinlikle ağrı, acı veren bir işlem değildir. Bu bakımdan hastalıkların erken teşhis edilmesini sağlaması dolayısıyla her kadının isteyerek ve kontrol zamanını takip ederek jinekolojik muayeneye gitmesi gerekir. Jinekolojik muayene ne zaman yapılır? Jinekolojik muayene adet döneminde de adetli değilken de yapılabilir. Fakat adet döneminde kanama olduğu için rahim ağzı net olarak görülemeyebilir ve bu süre içinde smear alınamaz. Bu sebeple eğer acil bir durum yoksa doktorlar jinekolojik muayene için adet dışındaki dönemleri tercih ederler. Jinekolojik muayene öncesinde doktor ve hasta ilişkisi Tıpkı diğer muayenelerde olduğu gibi jinekolojik muayeneden önce de doktor, hastanın; yaşı, mesleği, medeni durumu, ilişki durumu, geçirdiği hamilelikler, düşükler, doğumlar, ameliyatlar, kürtaj ve benzeri durumlar hakkında bilgi alır. Bununla birlikte kadın hastalıkları dışında herhangi bir hastalığın olup olmadığı, adet düzeni, adet süresi ve miktarı jinekolojik değerlendirmede önem taşır. Ayrıca kadının sigara, alkol ve kullandığı diğer maddeler, kullandığı ilaçlar, ailesinde bir hastalık olup olmaması da bu süreçte önemlidir. Kadının bu esnada sorulan sorulara açık ve net cevap vermesi, tanı ve tedavi planında önemli rol oynar. Jinekolojik muayene masası ve spekulum muayenesi Jinekolojik muayene yapılacak hasta ile doktor ilk görüşmeyi yapıldıktan ve hastanın öyküsü dinlendikten sonra jinekolojik muayene yapılır. Sağlık kurumunda kadın doğum ve muayene odalarında rutin olarak bulunan jinekolojik muayene masasında muayene gerçekleşir. Bunun için hasta belden aşağısını tamamen soyunmuş şekilde üzerine bir örtü alarak masaya uzanır. Muayene için bacaklarını masanın her iki yanında bulunan desteklere koyar ve litotomi adı verilen pozisyonu alır. Doktor, jinekolojik muayeneye başlarken öncelikle karın bölgesi ve dış genital organlarda dudaklar, klitoris vb. herhangi bir patoloji, anomali, ameliyat izi olup olmadığını kontrol eder. Ardından spekulum muayenesine başlanır. Burada spekulum adı verilen plastik veya metal alet, yerleştirilir. Burada amaç vajina içerisini ve rahim ağzını gözleyebilmek için açık tutmaktır. Bu işlem esnasında kadın rahat ve gevşek durursa kesinlikle hiçbir ağrı, acı hissetmez. Burada kullanılan spekulum adlı alet; iki parçalı, ördek gagası şeklinde bir alettir ve bu iki parça arasında vajina içerisi ışık ile aydınlatılır ve doktor kolaylıkla izleyebilir. Spekulum yerleştirilmesi ile vajina içerisinde akıntı ve diğer patolojilerin varlığı gözlemlenir ve rahim ağzı detaylı olarak izlenir. Bu sayede rahim ağzında herhangi bir lezyon yara, polip vb. patoloji varsa fark edilir. Eğer doktor gerekli görürse bu esnada rahim ağzından smear alır. Vajinada akıntı gözlenirse buradan çubuk ile sürüntü şeklinde kültür alınır. Bu smear ve kültür alma işlemleri kesinlikle ağrı, acı vermez. Ancak altını çizmekte fayda var ki, bakire hastalarda spekulum muayenesi yapılmaz. Elle vajinal muayene Jinekolojik muayenenin spekulum ile yapılmasından sonra elle muayene bimanuel muayene yapılır. Bu muayenede amaç rahim, yumurtalık ve bunlara etrafındaki patolojilerin doktor tarafından elle değerlendirilmesidir. Çünkü bu alanda bulunan miyom ve kist benzeri yapıları doktor elle hissedebilir. Bu muayenede doktor iki parmağını vajina içine ve diğer elini de karnın alt bölgesine yerleştirir. Bu şekilde doktor, organları ve patolojileri hissetmeye çalışır. Ancak tıpkı spekulum muayenesinde olduğu gibi yine bakire hastalarda vajinal yoldan elle muayene de yapılmaz. Bunun yerine bakirelerde doktor, rektuma makattan içeriye tek parmağını yerleştirerek rektal muayene yapar. Böylelikle hastanın rahim, yumurtalık ve etrafındaki patolojileri değerlendirir. Jinekolojik muayene sonrasında istenen diğer tetkikler Kadına jinekolojik muayene yapıldıktan sonra doktor, gerekli görürse ultrason yapar. Ancak günümüzde hemen hemen her muayeneden sonra rutin olarak ultrason yapar. Bu çok klasik olarak karın üzerinden ya da daha nadir olarak tercih edilen vajinal yoldan da yapılabilir. Ancak eğer karın üzerinden yapılacaksa hastanın mesanesinin dolu olması, idrara sıkışık olması gerekirken, vajinal ultrason yapılacaksa, tam tersi olarak kadının idrarını tamamen yapmış olması istenir. Bu muayene ve ultrason değerlendirmesi sonuçlarına göre doktor gerekli görürse bazı kan ve idrar tahlilleri isteyebilir. Hamilelikte elle veya spekulum ile vajinal muayene alttan muayene yapılması Hamilelik dönemi içinde gerçekleştirilen vajinal muayenenin bir riski var mı, herhangi bir zararı var mı, vajina içerisinden yapılan ultrasonun bebeğe bir zararı olur mu, düşüğe neden olur mu gibi sorular kadınların sıklıkla aklını karıştırmaktadır. Bu bağlamda gebeliğin ilk dönemlerinde veya ilerleyen aylarda vajinal yoldan elle veya spekulum denilen alet ile muayene bazı durumlarda gerekiyor. Hamilelikte karın üzerinden yapılan ultrason ayda 1 – 2 kez düzenli olarak yapılırken, vajinal yoldan yapılan transvajinal ultrasonografi sadece bazı durumlarda kullanılır. Ancak altını çizmekte fayda var ki, vajinal yoldan yapılan transvajinal ultrasonografi karın üzerinden yapılan ultrasona göre gebeliğin durumu hakkında çok daha net bilgi vermektedir. Transvajinal ultrason neden gerekli? Transvajinal ultrason gebelikte çok sık yapılmasa da, bazı durumların ya da şüphelerin varlığında gerekmektedir. Özellikle gebeliğin ilk aylarında bebeğin kalp atışının daha net izlenebilmesi için ya da myom, polip gibi patolojilerin daha net görüntülenebilmesi için transvajinal ultrasonografi uygulanıyor. Bunun yanında kanama olması durumunda bunun sebebinin anlaşılması ve rahim ağzının değerlendirilmesi için alttan spekulum ile muayene gerekiyor. İlerleyen gebelik aylarında ise kadının rahim ağzı açıklığını değerlendirmek için doktor, elle muayene yapar. Tüm bunlardan yola çıkarak sonuç olarak; hamilelik sırasında vajinal yoldan elle muayene yapılması, spekulum denilen muayene aletinin takılması ya da vajinal ultrason yapılması bebeğin veya anne adayının sağlığı açısından risk teşkil etmez, gebeliğe her hangi bir zarar vermez. Özellikle de anne adaylarının endişeye düştüğü gibi bebeğe hiçbir zarar vermez, düşük, kanama veya başka bir risk oluşturması mümkün değildir. Zira gebelik, yani bebek rahmin içerisindedir, burada sözü edilen muayeneler ise tamamen rahmin dışarısında rahim ağzına kadar olan bölgede gerçekleşir. Bu bağlamda doktor önerdiği halde, gerektiği halde gebelikte bu tür muayeneleri olmaktan çekinmeye hiç gerek yoktur. Eğer hastanın istememesi, bu muayenelerden kaçması bazı durumlarda bazı ciddi hastalıkların fark edilememesine, bebeğin sağlığını tehlikeye düşürecek olaylar gelişmesine sebep olabilir. Hidrops fetalis anne karnındaki bebeğin vücut boşluklarında anormal su birikmesiyle karakterize ciddi bir durumdur. Fetüste;Asit karın boşluğunda su toplanması,Plevral effüzyon akciğerde su toplanması,Perikardiyal effüzyon kalp etrafında su toplanmasıCilt ödemi dört bulgudan en az ikisinin varlığında hidrops fetalis tanısından söz edilebilir.%30 hastada bu bulgulara ek olarak anne karnında bebeği çevreleyen sıvının normalden fazla olması polihidroamniyoz ve plasentada kalınlaşma görülebilir. Bu durumdan etkilenen çoğu fetüste karaciğer ve dalakta büyüme olabilir. Anne karnındaki bebekte su toplaması olarak bilinen bu durum, geri emilebilenden çok daha fazla sıvı birikiminin olduğu bir sıvı dengesinde bozukluk fetalis immün ya da immün olmayan nedenler olarak iki ana kategoride olmayan hidrops fetalis 1500-4000 doğumda bir görülür. Bu geniş aralık, hastalık tanımlaması ve değerlendirmedeki hassasiyetlerin değişkenlik göstermesi ile geç gebelik terminasyonlarının dahil edilip edilmemesiyle oluşur. Rh uyuşmazlığı için anti-d immünglobulinin kullanılması rh uyuşmazlığına bağlı hidrops vakalarının azalmasını sağlamıştır. Bu yüzden de hidrops vakalarının yaklaşık %90’ını immün olmayan hidrops fetalis oluşturur. Fetal anatomik ve fonksiyonel bozukluklar immün olmayan fetal hidropsa yol hidrops fetalis nedir?İmmün hidrops fetalis, alloimmün hemolitik hastalık ya da Rh izoimmünizasyon nedeniyle görülür. Rh negatif annelerin rutin olarak immünize edilmesinden önce hidrops fetalis vakalarının en sık nedeni rh uyuşmazlığıydı. Rh immünglobülin tedavisiyle Rh negatif gebeliklerin çoğu sağlıklı şekilde sürebilirken, bir kısım hastada hala görülebilmektedir. Opioid bağımlılığı, özellikle bulaş olan iğnelerin tekrar tekrar kullanılması nedeniyle yabancı eritrositlere karşı antijen oluşmasıyla immün hidrops fetalis ve fetal ölümler fetalis belirtileri?Hidrops fetalis belirtileri ultrason yapılırken fetal gelişim değerlendirilmesi sırasında tespit edilebilir. Anne karnındaki bebekte hareketlerin azalması, tarama testlerinin anormal sonuçlarının olması, tahmini gebelik haftasına göre daha büyük rahim olması, annede preeklampsi olması durumlarında da yapılan ultrasonografide hidrops fetalis bulgularına sadece karın içi organların yüzeyini sıvayacak kadar az miktarda, ya da karın içi organlar olan karaciğer, dalak ve barsakların sıvı içinde yüzer görünümde olduğu aşırı miktarda olabilir. Hatta erkek fetüslerde skrotumda da sıvı toplanmasına yol açıp hidrosele neden olabilir. Pseudoasit karın kaslarının hipoekoik bant şeklinde görünümü olup gerçek asit ile karıştırılmamalıdır. Sınırlı asit birçok nedene bağlı olarak görülebilir, vucüdun tek boşluğunda olması sebebiyle hidrops fetalis olarak kabul edilmez ancak hidrops gelişimine yol açabileceği için yakın takip sıvı birikmesi, tek taraflı ya da iki taraflı olabilir. Göğüs duvarının içinde, akciğerleri çevreleyen sıvı birikimidir. Tek taraflı sıvı toplanmaları şilotoraks varlığına işaret edebilir. Akciğerde aşırı fazla sıvı toplanması göğüs boşluğunda yer alan damarlara bası yaparak vücudun üst yarısında ödeme ve yemek borusuna bası sonucu çalışmasını bozarak polihidroamniyoza yol açabilir. Gebeliğin 20. haftasından önce ortaya çıkan plevral efüzyonlar, akciğerin büyümesi ve gelişimini olumsuz etkileyerek pulmoner hipoplazi denilen gelişmemiş akciğere yol effüzyon, kalp etrafında, kalbi çevreleyen sıvı birikimi şeklinde perikardiyal efüzyon görülür. Önemli olan normal olan fizyolojik perikardiyal sıvısının ya da hipoekoik miyokardın anormal sıvı birikimi olarak değerlendirilmemesidir. Ultrasonografide uygun mod kullanılarak bu ayrım yapılabilir. Gebeliğin yapılan ayrıntılı detaylı ultrason da 2mm den fazla perikardiyal sıvı varlığı patolojik nedenlerin araştırılmasını gerektirir. 2mm kalınlığına kadar olan perikardiyal sıvı varlığı patolojik olarak değerlendirilmemeli, ancak bazen 7 mm kalınlığına kadar olan sıvı bile iyi huylu vücudun tek bir tarafında ya da yaygın ödem şeklinde görülebilir. Kafa derisi ya da göğüs kafesi üzerindeki derialtı yağ dokusunun 5 mm den fazla olmasıdır. Ek sık kafanın üzerinde, hale yani ışık halkası şeklinde görülür. Kafa derisinin altındaki yağ ense arkası yağ tabakası cilt ödemi olarak değerlendirilmemelidir. Cilt ödemi hidrops fetalisin geç bulgusu olarak amniyon sıvısı indeksinin 24 cm den fazla olması ya da amniyon sıvısının en derin cepte 8 cm den fazla olmasıdır. İmmün olmayan hidrops fetalis gebeliklerin %75’inde kalınlığının artması, villöz yapıların ödemine bağlı olarak oluşur. Ultrason ile yapılan ölçümlerde plasenta kalınlığının gebeliğin ikinci üç aylık döneminde yani 4 cm den, 6 cm den fazla olması anormal olarak kabul edilir ve ileri inceleme gerektirir. Ciddi polihidroamniyoz durumlarında da plasenta bası altında olup incelmiş görülen belirtiler1- Gebelik haftasına göre daha büyük uterus hacminin yani daha büyük bir karnın olması ve bebek haraketlerinde azalma hissedilmesi 2- Annede polihidroamniyoza bağlı nefes darlığı 3- Mirror Sendromu Ballantines Sendromu ,fetüste görülen hidrops durumunun annede görülmesi, annede yaygın ödem halinin olmasıdır. Bu durum gebeliğin her hangi bir döneminde olabilir, hatta lohusalıkta bile devam edebilir. Annede hızlı kilo artışı, bacaklarda ödem, tansiyonda yükselme, gittikçe artan nefes darlığı karnındaki bebekte su toplamasına neden olan patolojiye bağlı olarak biriken sıvının dağılımı ve büyüklüğü değişkenlik gösterebilir. İmmün hidrops fetalis için asit birikimi sonrası yaygın ödem ve akciğerde sıvı birikmesi tipiktir. Ultrasonografide hidrops beraberinde skelet sistemi ya da kalp tümörleri gibi organ kaynaklı patolojiler tespit fetalis tanısı?Hidrops fetalis ultrason sırasında görülen fetüs bulgularına göre tanımlanır. Ancak anne karnındaki bebekte su toplamasına neden olan hastalığın tanısı net olarak ultrason ile konulamaz. Ultrasonda görülen asit, pelvral efüzyon, perikardiyal efüfzyon, deri ödemi 5mm den fazla kalınlaşma bulgularından en az ikisinin olması bebekte su toplaması tanısı koyulmasını sağlar. Tek bir boşlukta sıvı birikmesi tanı için yeterli değildir. Ancak göğüs kafesinde kitle gibi hidropsa neden olabilecek kesin bir organ patolojisi tespit edilmişse tek boşlukta sıvı birikimi de fetalis nedenleri?Anne karnındaki bebekte su toplanması nedenlerinin ancak %60-85’i anomalileri İmmün olmayan hidrops fetalis nedenlerinin yaklaşık %40’ını oluşturur. Kalbin yapısal bozuklukları, ritm bozuklukları ve damar anomalileri olmak üzere üç ana grupta değerlendirilir. Kalp damar anomalilerine bağlı hidrops fetalis sıklıkla gebeliğin 3. trimestırında görülür. Fetüslerin ritm bozuklukları hidropsa yol açabileceği gibi graves sendromu olan annelerin bebeklerinde gelişen fetal hipertiroidi kaynaklı hidrops da İmmün olmayan hidrops fetalisin %7-16’ından sorumludur. Turner sendromu anöploidi vakalarının %42-67’si, trizomi 21 down sendromu, vakaların %23-30’u,trizomi 13,18 ve 12 vakaların %10’u yanısıra triploidi, kromozomal delesyon ve duplikasyonlar da görülür. Anöploidi gebeliğin 1. ve Sendromlar İmmün olmayan hidrops fetalisin %5-10’unu oluştururlar. Opitz-Frias hipertelorizm hipospadias sendromu, Noonan’s sendromu, Elejalde sendromu, torakoabdominal sendrom, konjenital miyotonik distrofi, sarı tırnak sendromu gibi bir çok genetik sendrom hidrops fetalise yol Hidrops fetalis vakalarının %10-27’sini ciddi fetal anemi oluşturur. Fetal anemi şiddeti fetal beyin damarlarının MCA’nın renkli doppler ultrason ile değerlendirilmesiyle tespit edilebilir. Fetal anemi kordosentez ile alınan fetal kan örneği ile teyit edilir. Aneminin sık görülen nedenleri Rh uyuşmazlığı, alfa talasemi majör, beta talasemi majör ve parvo virüs enfeksiyonlarıdır. Hidrops fetalis alfa talasemi majör sık görülen fetal anemi nedenlerinden biridir. Hidrops fetalis alfa talasemi majör özellikle belli ırklarda daha sık immün olmayan hidrops fetalisin %5-10’unu oluştururlar. En sık neden parvo virüs ilişkili hidropstur. Sitomegalovirüs, toksoplazma, sfiliz, varisella, adenovirüs,koksakivirüs kaynaklı hidrops fetalis de görülebilir. Enfeksiyon kaynaklı hidropsta, ultrasonda beyin, karaciğer, perikardiyumda kalsifikasyon kireçlenme, küçük beyin mikrosefali, hepatosplenomegali karaciğer ve dalak büyümesi ve büyüme geriliği ve lenfatik anomaliler Hidrops fetalisin %10’unun gebeliklerde ikizden ikize transfüzyon sendromuGenitoüriner anomalilerGastrointestinal anomaliler sindirim sistemi anomalileriPlasenta ve göbek kordonu lezyonlarıFetal tümörler teratom, nöroblastom, büyük hemanjiomlar…Fetüste lizozomal depo hastalıklarının olmasıİskelet anomalileriAnne karnındaki bebekte su toplaması durumunda sebebin ne olduğunu tespit etmek için ayrıntılı tetkikler yapılır. Nedeni tespit edilip tedavi edilebilir olup olmadığı değerlendirilir. Fetal ekokardiyografi, venöz fetal doppler, 16. gebelik haftasında fetal anemi değerlendirilmesi için MCA orta serebral arter sistolik akım ölçümü yapılır. Genetik hastalıklar açısından ayrıntılı aile öyküsü, enfeksiyon maruziyeti sorgulaması ve tetkikleri, amniyosentez, fetal kromozom analizi ve fetal parasentez fetalis tedavisi?Hidrops fetalis vakalarının takip ve tedavileri perinatoloji ve yenidoğan uzmanlarının olduğu bir merkezde seyredeceği düşünülen hidrops fetalis vakalarında gebeliğin sonlandırılması karnındaki bebekte su toplaması nedeninin bulunamadığı ya da seyrinin nasıl olacağının bilinmediği durumlarda ailenin de kararıyla gebelik sonlandırılması olmayan hidrops fetalis vakalarında ölümcül olabilecek bir neden yoksa, yakın gebelik takibi ve gerekli durumlarda erken doğum öncesi, ultrason eşliğinde perkütan uterus içi iğne aspirasyonu ile büyük asit kolleksiyonları kalp hastalığı ya da torasik anomalileri olan yenidoğan hidrops fetalis vakaları için yoğun bakım takibi şarttır. Hidrops fetalis yaşayanlar için yaşam süresini uzatmak için acil cerrahi operasyonlar Sorulan SorularHidrops fetalis geçer mi?İmmün olmayan hidrops fetaliste bebek ölüm oranı %50-98’dir. Yenidoğan hidrops fetalis bir yıllık ölüm oranı %43’tür. Yani fetal tanı ve tedavide tüm gelişmelere rağmen anne karnında hidrops tespit edilen her 4 fetüsten en iyi ihtimalle 2’si canlı olarak doğmaktadır. Hidrops fetalis yaşayanlar arasında her iki bebekten biri 1 yaşına gelmeden hayatını karnındaki bebekte su toplaması olan vakaların nasıl seyredeceği hidrops fetalisin nedenine, hidropsun başladığı gebelik haftasına, doğumun gerçekleştiği gebelik haftasına, akciğerde sıvı toplanması olup olmadığına bağlıdır. Erken haftalarda hidrops fetalis tespit edildiği vakalar yaşama ihtimali düşüktür. Genel olarak 20 hafta gebelikten önce plevral effüzyon ile polihidroamniyoz olması, akciğerin gelişmeme ihtimalinin artması, erken doğum riskinin artması nedenleriyle kötü doğum öyküsüne yol açar. Kromozom anomalilerin olmaması ve büyük yapısal anomalilerin olmaması daha iyi sonuçlara sebep fetalis tekrarlar mı?Hidrops fetalis tekrarlama riski hidrops fetalis nedenine bağlıdır. Bu yüzden hidrops fetalis nedenini bulmak büyük önem taşır. Anne karnındaki bebekte su toplaması nedeni kalp hastalıkları gibi anatomik nedenlere bağlıysa tekrarlama riski düşüktür. Eğer tespit edilen bir viral enfeksiyon nedeniyle olmuşsa tekrarlama beklenmez, çünkü anne bu viral enfeksiyona karşı bağışık nedenli hidrops fetalis vakalarında tekrarlama riski yüksektir. Ancak her zaman hidrops fetalis nedeni bulunamayabilir. Araştırılmasına rağmen hiçbir neden bulunamamışsa tekrarlama riski düşüktür. Hidrops fetalisin diğer gebeliklerde hiç görülmeyeceği anlamına gelmeyeceği için diğer gebelikte mutlaka ayrıntılı detaylı ultrason yapılmalıdır. Hidrops fetalis doğum tarihinin beklenenden erken olmasına yol açar. Hidrops fetalis doğum şeklinin, sezaryan mı normal doğum mu olacağı hidrops fetalis nedenine bağlı olarak değişkenlik Nonimmune hydrops fetalis, Charles J Lockwood, MD, MHCM, Svena Julien, MD, Hydrops Fetalis Imaging, Durre Sabih, MBBS, MSc, FRCP, Yumurtalık kistleri, gebelik takibi ve belirleme esnasında yapılan taramalar ve ultrason takipleri esnasında belirlenebilir. Kistin yapısına, büyüklüğüne ve yerine göre sağlık açısından riski ve önemi de değişiklik gösterir. Yumurtalığın içinde görülen içi sıvı ile dolu kese veya keseciklerden oluşur ve buna yumurtalık kistleri denir. Fakat sıvı apse, kan ve benzeri sıvılarla doludur. Kistin yapısına, büyüklüğüne ve yerine göre sağlık açısından riski ve önemi de değişir. Gebelikte yumurta kisti veya oluşma olasılığı değişir. Gebelik takibi ve belirleme esnasında yapılan taramalar ve ultrason takipleri esnasında bu yumurtalıklar belirlenebilir. Gebeliğin ortasına denk gelen 18 haftalarda görülen ve çok büyük çapta olmayan yani ortalama 6-7 cm olan kistler doğal kendi fonksiyonunda oluşan kistlerdir. Yumurtalık Kistinin Belirtileri Nelerdir? Çoğu zaman, yumurtalık kistleri herhangi bir semptom göstermez. Bununla birlikte, kist büyüdükçe belirtiler ortaya çıkabilir. Semptomlar şunları içerebilir – Karın bölgesinde şişlik – Ağrılı bağırsak hareketleri – Adet düzensizliği, lekelenme veya adet görememe – Cinsel ilişki sırasında ağrı – Uykuluklarda ağrı ve alt sırt pelvis bölgesi ağrıları – Göğüslerde hassasiyet – Mide bulantısı ve kusma – Ele kitle gelmesi Derhal tıbbi müdahale gerektiren bir yumurtalık kistinin şiddetli semptomları ise şunlardır – Şiddetli veya keskin pelvik ağrı – Ateş – Baygınlık veya baş dönmesi – Hızlı solunum Her iki komplikasyon eğer erken tedavi edilmezse ciddi sonuçlar doğurabilir. Yumurtalık kistlerinin oluşmasında ya da ortaya çıkmasında yaşınızın bir önemi yoktur. Genç yaşlardaki kızlarda çatlayamayan yumurtalar fizyolojik ya da normal kistler her döngüde büyüyerek 5-10 cm ye ulaşabildikleri gibi polikistik over diye adlandırdığımız kist birçok sayıda görülebilir. Bununla beraber bazı durumlarda ise iki taraflı kistlerde de gebelik görülebiliyor. Çünkü yumurtalık kistinin dışındaki dokular normal olduğu için yumurtalık işlevini sürdürmeye devam eder ve aylık çatlama dediğimiz yumurtanın atılması devam edebilir. Ancak polikistik over sendromu ve endometrioz is nedenli çikolata kistleri gibi hormonal etkileşimle bağlantılı oluşan kistlerde çoğunlukla yumurtalığın hormon üretimi veya çalışması bozuk olduğu için yumurtlama gerçekleşemez ve kistler varken gebe kalma fonksiyonu engellenebilir.” Bu yüzden gebelik düşünenlerin önceden muayene olup yumurtalıklarına rahmine ve rahim ağzına baktırmaları, gebelik sırasında tedaviyi engelleyecek bir hastalığın varlığını araştırmaları gerekiyor. Genel olarak gebelikte ortaya çıkan kistlerin gebelik takibi esnasında büyümelerinin durduğu ve sorun teşkil etmediği bilinmektedir. Gebelikte oluşan iyi veya kötü huylu kistler genelde tek tarafta oluşmaktadır. Gebeliğin 16. haftasında durma ya da gerileme olmayan kistler tehlikeli olabilir. Gelişme ve büyüme gösteren kistler büyük risk teşkil ederler, gebelik süresinde kanam veya zor doğum, düşük tehdidi gibi komplikasyonlar oluşturabilir. Bu yüzden bu gibi kistleri takip eden hekimin operasyon zamanlamasını komplikasyon olmadan yapması çok önemlidir. Gebelik sırasında kanama veya kistin reaksiyona geçmesi gibi durumlar halinde şiddetli ağrılar meydana gelebilir. Yumurtalık kistinin büyüklüğüne bağlı olacak şekilde veya kistte meydana gelebilecek komplikasyonlar sebebi ile düşük tehdidi ya da erken doğum ağrıları başlayabilir. Gebelikte oluşan kistlerin bebeğe bir zararlı bulunmaz. Ancak erken doğum ya da düşüğe yol açarak dolaylı etki ile bebeğin erken doğması durumunda bebeğe yansıyacak olumsuz etkiler ortaya çıkabilir.” Dr. Kağan Kocatepe'nin youtube kanalında hazırladığı video içeriğinin transkripsiyonu video sayfanın en aşağılarında Detaylı ultrason normal bulundu, sonradan bebekte yine de sorun çıkabilir mi? Detaylı ultrason yapıldı. Ne zaman yapıldı? 19 ila 23. haftalar arasında yapıldı. Ondan sonra artık standart ultrasonlar devam ediyor. Gerçi her ultrason kendi başına, yani ben en azından kendim için söyleyeyim, bir detaylı ultrasondur. Ama şimdi bazı noktalar var ki onları aydınlatmak lazım. Anne adayları ve baba adayları her ultrasonda mesela bebeklerinin kollarını ve bacaklarını görmek istiyorlar, parmaklarını görmek istiyorlar. Mesela diyorlar ki "Ya işte detaylı ultrasondan beri ben kolunu, bacağını göremedim. Acaba bir problem olabilir mi?" diye. Bir kere yani iyi yapılmış bir detaylı ultrasondan sonra kollar ve bacaklar durup dururken kaybolmaz ortadan. Onu söyleyeyim. İşte plasenta en son yukarıdaydı, ön duvardaydı, arka duvardaydı. Bu 3 konum da normal. Bazı anne adayları diyorlar ki "Acaba plasenta aşağı düşmüş olabilir mi?" Plasenta aşağı inmez. Yani normal olan bir plasenta, plasenta previa, önde gelen plasenta haline yani doğum kanalını kapatan bir plesanta haline gelmez. Ancak genellikle yukarıya çıkar. Yani başlarda bir plasenta previa varken sonra bir bakarsınız plasenta yukarıya çıkmış. Çünkü plasental migrasyon denen bir şey var, plasenta göçü. Plasenta pasif olarak rahim büyümesi ile eğer aşağıda yer almışsa ilk haftalarda yukarıya doğru çıkıyor. Yani bu soru da anne adaylarının kafasını meşgul ediyor. Ama burada onun için özellikle söylemek istedim. Biz tabii ki her seferinde bakıyoruz. Ne yapıyoruz? Yani ultrasonlarda bebeğin kilosuna bakıyoruz, amniyon sıvısına bakıyoruz. Ama genelde bir de daha sonra değişebilecek olan ne var? Yani var olan organlar ortadan kaybolmaz. Ama var olan organlarda ve özellikle de böbreklerde bazı değişiklikler ortaya çıkabiliyor. Detaylı ultrasonda hiçbir genişleme yokken bazen daha sonra genişlemeler ortaya çıkabiliyor. Az da olsa. O yüzden böbreklere her seferinde biz bakıyoruz. Ventrikül dediğimiz bebeğin kafa içi beyin omurilik sıvısı kanallarında genişlemeler olabilir. Detaylı ultrasonda herhangi bir genişleme yokken bazen 30. haftalarda veya daha ileri zamanlarda genişleme sonradan ortaya çıkmış olabiliyor. Sıvıda tabii ki değişiklik olabiliyor. Amniyon sıvısında değişiklik olabiliyor, artabiliyor. İlk başta detaylı ultrasonda normal bir sıvıyken sonradan artabiliyor, azalabiliyor. Bunların hepsiyle ilgili videolarımız var zaten. Ama genellikle biz ultrason yaparken gene de bakıyoruz. Her şeye bakıyoruz. Yani tabii ki her şeye bakıyoruz derken artık parmaklarını saymak çok kolay değil belli bir haftadan sonra. Çünkü yumruk yapıyor genelde. Birçok şey dediğim gibi yani artık oluşmuş olan organ ortadan kaybolmaz. Yani kollar ve bacaklar artık oluşmuş, kemikler oluşmuş. Onlar ortadan kaybolmaz. O yüzden de özellikle kolları ve bacakları çok merak ettikleri için ben bu videoyu özellikle hazırlamak istedim. Yani biz artık ilerleyen haftalarda ultrasonu daha çok bebeğin kilo alımı ve amniyon sıvısı üzerine kuruyoruz. Bir de ekstradan dediğim gibi böbrekler ve beyin omurilik sıvısı kanalları beynin içindeki. Onlar da ender de olsa değişiklikler olabiliyor. Ama yine de her seferinde şöyle bir kalbin odacıklarına bakıyoruz, ondan sonra karın içine bakıyoruz. Yeniden bir çek ediyoruz aslında her ultrasonografide. Detaylı Ultrasonografi İle İlgili Ek Bilgiler Ayrıntılı detaylı ultrasonografi >> Rutin ultrasonografide nelere bakılır? >> Ultrasonografide Sık Rastlanan Belirteçler >> Gebelikte ultrasonografi neden yapılır, ne gibi veriler elde edilebilir ve ne işe yarar? >> Gebelik İlk Üç Ayında Yapılan Ultrason Prenatal Doğum Öncesi Tanı nedir? Ultrasonografi Hakkında Genel Bilgiler Ultrasonografi Güvenli Mi? Gebelikte Yapılan Ultrasonun Önemi Gebelikte ultrasonografi ile ilgili en sık sorulan sorular Ultrasonografi Görüntüleri Hamilelikte Renkli Doppler Dört Boyutlu Ultrasonografi Bebekte Dudak ve Damak Yarıkları Bebekte Sindirim Sistemi Kusurları Bebekte böbrek ve idrar yollarında görülen kusurlar Bebekte Nöral Tüp Defektleri Spina Bifida ve Hidrosefali Bebekte Doğumsal Kusur ve Sakatlıkların Hangileri Doğum Öncesinde Saptanabilir? Video Detaylı ultrason normal olmasına rağmen bebekte ilerleyen haftalarda sonradan da sorun çıkabilir mi? Dr. Kağan Kocatepe Youtube Kanalı >>

ultrasonda görülen kist bebek olabilir mi